Süt Sığırcılığı İşletmesi Kuracaklara Öneriler. 5- Et Tavuk Piyasası

Prof. Dr. Hazım Gökçen
Prof. Dr. Hazım  Gökçen
hazimgokcen@gmail.com
Süt Sığırcılığı İşletmesi Kuracaklara Öneriler. 5-
  • 0
  • 06 Eylül 2019 Cuma
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

Koruyucu Hekimlik ve Biyogüvenlik Uygulamaları
Sadece süt sığırlarında değil tüm hayvanlarda koruyucu aşılama çok önemlidir. Çünkü Türkiye’deki hayvanlarda bulaşıcı hastalıklara neden olan çok sayıda mikrop mevcuttur. Hastalıkların önlenmesinde koruyucu hekimlik uygulamaları adını verdiğimiz aşılamalar bu mikropları henüz hastalık oluşmadan önler. Yoksa hayvanlar hasta olduktan sonra hem verimleri düşer ve ölme riskleri artar hem de hastalıkların tedavisinde kullanılacak ilaçlar işletme giderlerini önemli ölçüde artırarak karlılığı azaltırlar. Koruyucu aşılamalar sayesinde işletmede verimlerin sürdürülebilirliği sağlanmış olur. Süt sığırı yetiştiricilerinin önemli bir bölümü koruyucu aşılamaları sırf etrafta hastalık yok diye ihmal etmektedir. Oysa Türkiye’de hayvan hareketlerinin yoğunluğu ve denetimsizliği salgın hastalıkların kolayca yayılmasına neden olmaktadır. Özellikle yeni doğmuş buzağılara ve kurudaki ineklere yapılacak aşılar buzağıların erken çağda ölmesini engellediği gibi doğum sonrasında oluşacak çok sayıda hastalığı da
önlemektedir.
Buzağı 2-3 haftalık olduğunda enterotoksemi ve İBR-BVD aşıları yapılmalıdır. Bu aşılar yeni doğmuş buzağılarda ölümlere neden olan enterotoksemi ve solunum yolu hastalıklarına karşı koruyuculuk sağlar. Buzağı 6-7 haftalık olduğunda bu aşılar tekrarlanmalıdır. Buzağılar 3 aylık olduklarında Türkiye’de belli aralıklarla önemli salgınlar yapan ve özellikle buzağılarda kalp sektesi yapmak suretiyle ölümlere neden olan şap hastalığına karşı aşılanmalıdır. Şap aşısı Tarım ve Orman İl ve İlçe Müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Şap aşısı buzağı 4 aylık olduğunda tekrarlanmalıdır. Buzağı 130-137 günlük olduğunda solunum yollarında hastalık yaparak ölümlere neden olan pastörella hastalığına karşı aşılanmalıdır. Bu aşılar tek tek yapılabileceği gibi karma halde de uygulanabilir. 160. Günde pastörella, 300. Günde de şap aşıları tekrarlanmalıdır. Buzağı bir yaşına geldiğinde pastörella
aşısı yeniden yapılmalı ve 6 ayda bir tekrarlanmalıdır. Hayvanlara 400. Günde enterotoksemi , İBR-BVD ve 420.günde günde de sarılık hastalığına karşı leptosipira aşısı uygulanmalıdır. Kuru dönemdeki ineklere yapılacak aşıların doğumdan sonra ağız sütü yoluyla buzağıya geçip onu bağışıklığı henüz oluşmadan ölümcül hastalıklara karşı koruyacağı düşünüldüğünde ne kadar önemli olduğu ortaya çıkar. Kuru dönemde yani gebeliğin 225. Gününde ineklere rota-corona, E.coli ve enterotoksemi aşılarının tek tek ya da karma halde yapılmaları çok önemlidir. Ayrıca, yine kuru dönemdeki ineklere solunum yolu enfeksiyonlarına karşı pastörella ve meme iltihabına karşı mastitis aşılarının yapılması gereklidir. Özellikle mikropları yem ile alınan botulismus hastalığına karşı yılda bir kez aşılama yapılması da tavsiye edilmektedir.
Bir işletmede mevcut sığırların salgın ve bulaşıcı hastalıklara yakalanmasına yol açabilecek her türlü mikrobun girişini engellemeye yönelik alınacak önlemlerin bütününe biyogüvenlik adı verilir. Biyogüvenlik önlemlerini almaya en başta barınaktan başlanmalıdır. Kuruluş aşamasında barınakların yeri tayin edilirken ana yollardan ve başka hayvancılık işletmelerinden uzakta olmasına özellikle dikkat edilmelidir. Çünkü ana yoldan geçen örneğin hayvan yüklü bir kamyondan ya da yakın bir komşu işletmeden mikrop bulaşma ihtimali bir hayli yüksektir. Ayrıca, barınakların kapıları, pencereleri, yem depoları ve havalandırma sistemleri kuşların ve kemirgenlerin girişine engel olacak bir biçimde düzenlenmelidir. Kuşlar ve kemirgenler hastalık bulunan bir işletmeden hastalık bulunmayan bir işletmeye mikrop bulaşması konusunda en etkili taşıyıcılardır. İşletmenin etrafı çalılarla ya da benzeri bitkilerle değil tel örgüler ya da beton duvarlarla çevrilmeli mümkünse sadece bir giriş kapısı bulundurulmalıdır. Barınakların tabanı tazyikli sular ve mikrop öldürücü sıvılarla kolay temizlenecek maddelerden yapılmalı, ineklerin yatacakları yerlerde mikrop barındırmayacak kum ve talaş gibi altlık maddeleri kullanılmalıdır. Mikrop bulaştırmada etkin bir araç olan gübrenin ahır tabanından sık sık uzaklaştırılması amacıyla otomatik gübre sıyırma sistemlerinden yararlanılmalıdır. Doğum yapacak ineklerin konulacağı bölme ve buzağı bölmeleri biyogüvenlik açısından çok önemlidir. Çünkü, temiz olmayan mikroplu ortamlarda doğum yapan ineklerde rahim iltihabına sıklıkla rastlanır ve bu da döl yutmayı engelleyen en önemli bir nedendir. Aynı şekilde temiz olmayan bölmelerde bakılan yeni doğmuş buzağılarda mikroplara bağlı ishal ve öksürük vakalarından ölümlere çok rastlanmaktadır. Onun için, doğum
bölmesi ve buzağı bölmeleri sık sık mikrop öldürücü sıvılarla temizlenmeli ve altlarına saptan kalın altlıklar serilmelidir. Ayrıca ahırın tabanı ve duvarlar, doğum ve buzağı bölmeleri yılda iki kez olmak üzere mikrop öldürücü sıvılarla yıkanmalıdır.
Hastalık mikroplarını taşıma açısından nakliye araçları, ziyaretçiler ve veteriner hekimleri önemli bir rol oynarlar. Örneğin işletmelerden süt toplayan ya da işletmeye yem taşıyan araçlar mikropları kolaylıkla bulaştırırlar. O nedenle yukarıda belirtilen işletmenin tek giriş yerine mikrop öldürücü bir havuz yapılarak araçların bu havuzdan geçip içeriye öyle girmesi sağlanabilir. Bazı işletme sahipleri başka işletmelerdeki yeni uygulamaları görmek üzere ziyarette bulunabilir Bu ziyaretçiler kendi işletmelerinde bulunan mikropları ayak yoluyla ziyaret ettikleri işletmeye bulaştırabilirler. Aynı şekilde görevleri gereği işletmeden işletmeye gezen veteriner hekimleri de aynı şekilde mikrop bulaştırma konusunda rol oynarlar. Ziyaretçilerin ve veteriner hekimlerinin işletmeye girerken tek kullanımlık başlık, önlük ve çizme giymelerinde büyük yarar vardır. Eğer bu temin edilemiyorsa ahıra girecek kişiler mutlaka ahır kapısında hazırlanacak mikrop öldürücü sıvıların toplandığı küçük bir havuza ya da paspasa basmalıdırlar.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM